TÜRK HALK MÜZİĞİNDE DERLEME ÇALIŞMALARI

                     

 

                         HALK MUSİKİSİ DERLEME ÇALIŞMALARI

        

İLK NOTAYA ALINAN HALK MUSİKİSİ ÖRNEKLERİ

        

Türk halk musikisinin notaya alınmasına ilişkin ilk yazılı kaynak Ali Ufki tarafından hazırlanan “MECMUA-İ SAZ Ü SÖZ” adlı eseridir

Türk Musikisi tarihi araştırmalarında önemli bir kaynak sayılan söz konusu eser 17. asrın ikinci yarısına kadar yapılan bazı bestelerimiz ve özellikle halk Musikisi ile ilgili örnekleri, şairleri,  devirleri hakkında aydınlatıcı bilgiler vermesi bakımından büyük bir değer taşımaktadır.(bu eser 1976 yılında British Museum kütüphanesinden mikro filmleri getirilerek kültür bakanlığınca tıpkı basımı yapılmıştır.) bu eserde halk Musikisine ait nota örnekleride bulunmaktadır.

 

                                     CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK HALK MUSİKİSİ DERLEME ÇALIŞMALRI

 

Ses kayıt cihazlarının ortaya çıkışı ile birlikte halk musikisi derleme çalışmalarına önem verildi.

İstanbul da 1916 yılında “Darül Elhan”  (belediye konservatuarı) kuruluşu ile ilk derleme çalışmalarını burada başlar. Dört araştırma gezisi düzenlenir. Derlenen 850 Türkü 14 defter halinde yayınlanır.

 

                   Dört araştırma gezisi şunlardır.

1-Adana, Gaziantep,  Urfa, Niğde, Kayseri, Sivas

Katılanlar; Yusuf Ziya, Rauf Yekta, Dürri Turan ve Ekrem Besim

1926 Temmuz sonunda başlayıp 51 gün devam etmiştir 250 Parça derlenmiştir.”Milli Kütüphane de ve Devlet Konservatuarında mevcuttur”

2-Konya, Ereğli, Karaman, Alaşehir, Manisa, Ödemiş, Aydın

Katılanlar: Yusuf Ziya Ekrem Besim Muhittin Sadık Ferruh Arsunar

1927 Temmuzda başlayıp 35 gün sürmüştür Parça derlenmiştir.”Milli Kütüphane de ve Devlet Konservatuarında mevcuttur”

3-İnebolu Kastamonu Çankırı Ankara Eskişehir Kütahya Bursa

Katılanlar; Yusuf Ziya, ,  Muhittin Sadık Ferruh Arsunar Ekrem Besim 1928 yılında. 200 Parça derlenmiş Halen Milli Kütüphane de ve Devlet Konservatuarında mevcuttur”

4-Trabzon Rize Gümüşhane Bayburt Erzincan Erzurum Sinop Giresun

         Katılanlar; Yusuf Ziya, ,  Muhittin Sadık Ferruh Arsunar Ekrem Besim

1929 yılı 15 Ağustos 17 Eylül 300 Parça Derlenmiştir“ Milli Kütüphane de ve Devlet Konservatuarında mevcuttur”

 

 

Daha sonra 1936 yılında Ankara’da Devlet konservatuarı kurulur burada da 1937 Yılından başlayarak geniş bir derleme çalışmasına başlanır. Aralıklarla 1957 yılına kadar süren bu Derleme çalışmalarında toplam 10.000 civarında ezgi derlenir Bu Derleme çalışmalarına katılanların bazıları;

Fert Anlar, Necil Kazım Akses Ulvi Cemal Erkin Muzaffer Sarı Sözen dir.

Halen bu derlemeler Ankara ve Devlet Konservatuarında mum plaklar halinde mevcuttur.

 

         ANKARA RADYOSU 1961 ÇALIŞMALARI

1961 Yılında Ankara Radyosu adına Doğu Anadolu da 20 İlde 800 kadar Türkü Derlenmiş Hakkâri Derlemesinde ise 15 tane Masal vardır.

Türkü, melodi, masal ve diğer folklor malzemeleri verenlerin yaşı, mesleği, adı, kimden duyduğu, sözleri, doğduğu yer kaydedilmiştir. Bilhassa yaşlı kimselerden alınmıştır.

TRT 1967 yılında Toplam olarak yedi ekip 15 gün 74 iş gününde 324 bant 1738 parça derlemiştir Bu derleme gezisine katılan bazı kişiler; Cenan Akın, Erdoğan Okyay, İlhan Baran, Muammer Sun Kemal İlericidir.

 

 

Yorum Yaz